زندگی نامه آیت الله حاج سید سجاد علوی (ره)
تعداد بازدید تعداد بازدید: 707 تاریخ ارسال تاریخ ارسال: ساعت 10:17 ب.ظ، جمعه، 7 تیر، سال 1392 نظرات بدون نظر

یکى از اختران تابناک آسمان علم و معرفت ، که بیش از ۴۰ سال در منطقه گرگان و دشت خوش درخشید و دامنه فیضش بر سر همگان سایه‏گستر بود ، آیت‏اللَّه سید سجاد علوى گرگانى (ره ) است، که در این مجال کوتاه به زندگانى سراسر افتخارش نگاهى مى‏افکنیم:

alavi01ولادت :
آیت‏اللَّه سید سجاد علوى ، به سال 1322 ه . ق در قریه النگ ، از توابع گرگان ، در خانواده‏اى متدین و سرشناس زاده شد . پدرش ، آقا سید قاسم حسینى ، مردى دائم‏الذکر و مورد توجه مردم روستا بود ، و نماز شبش ترک نمى‏شد .
پدرش 60 ساله و مادرش 55 ساله بودند . که خداوند سید سجاد را به آنان عطا کرد .
پس از 18 سال که تندباد اجل به فاصله 3روز هر دوى آنان را از او گرفت و دست تقدیر گرد یتیمى را بر سرش نشانید ، سرپرستى او را ، حاج ملا محمّدهاشم کبیر ، یکى ازعلماى معروف منطقه که در کردکوى زندگى مى‏کرد ، بر عهده گرفت .

تحصیلات :
وى تحصیلات خویش را در مکتبخانه با خواندن و نوشتن ، قرائت قرآن مجید ، فراگیرى کتابهایى همچون : گلستان و بوستان سعدى ، کلیله و دمنه ، نصاب الصبیان و طوفان البکاء و یادگیرى علم سیاق ، تجوید ، حساب و هندسه آغاز کرد . پس از فراغت از آن ، وى به همراه فرزند پدرخوانده‏اش ، آقا شیخ محمّدعلى ، نزد ملا محمّدهاشم کبیر به تحصیل پرداخت .
وى در سال 1340 ه . ق از کردکوى به گرگان مهاجرت کرد و بااقامت 3 ساله در مدرسه صالحیه ، مقدمات ، ادبیات و منطق را نزد آقا شیخ عبدالصمد استرآبادى فراگرفت .

مهاجرت به مشهد مقدس :
در اوایل سال 1343 ه . ق ، شوق تحصیل در حوزه علمیه مشهد مقدس در جانش شررى برانگیخت که تاب تحمل از وى ربود ، و او را به آستان مقدس على بن موسى‏الرضا (علیه السلام) کشانید . فقیه فقید با هوشیارى تمام و بهره‏ورى از اوقات خویش ، شب از روز نشناخت و مرتب به درس علماى والا مقام حوزه همچون : میرزا مهدى اصفهانى ، فاضل بسطامى صاحب فردوس التواریخ ، ملاهاشم خراسانى صاحب منتخب التواریخ ، وادیب اول میرزا عبدالجواد نیشابورى حاضر شد ، و بهره‏هاى بسیار ادبى ، فقهى ، اصولى ، و قرآنى از آنان برد ، و مورد توجه استادانش بویژه ادیب اول قرار گرفت .
او خود براى پدرم ، مرحوم حجت الاسلام والمسلمین حاج شیخ محمّدعلى انصارى ، گفته بود :
روزى استادم ، ادیب نیشابورى ، اندوهگین و غمناک بر سر درس آمد و کتابى همراهش بود . اما به جاى تدریس کتاب مطول تفتازانى ، به شرح کلمات امیرمؤمنان على (علیه اسلام) پرداخت . پس از درس همه شاگردان متفرق شدند ، ولى من به خاطر ارتباطى که با او داشتم جلو رفتم و از استاد علت این کار را پرسیدم .
او برایم توضیح داد : شب گذشته در عالم رؤیا ، ملا سعد تفتازانى را دیدم که مرا در آغوش گرفت و از زحمات من براى تدریس مکرر و طولانى کتاب مطول تشکر مى‏کرد . من از خواب بیدار شدم و با خود گفتم : چرا باید کارى کنم که تفتازانى از من سپاسگزارى کند ؟ چرا نباید کارى کنم که امیرمؤمنان (علیه السلام) از من تشکر نماید ؟ این بود که از امروز تصمیم گرفتم هر روز کتاب غرر الحکم را بر سر درس بیاورم و حدیثى از آن را شرح‏دهم .
اما افسوس که این کار دیرى نپایید و مرحوم ادیب چندى بعد ، بدرود حیات گفت .

مهاجرت به قم :
سید سجاد علوى پس از تکمیل ادبیات و سطوح فقه و اصول ، درسال 1348 ه . ق به حوزه علمیه قم آمد و نزد آیات عظام : شیخ عبدالکریم حائرى ، شیخ ابوالقاسم قمى ، شیخ محمّدعلى حائرى قمى ، میرزا محمّد فیض ، میرزا محمّد على شاه آبادى و میرزا محمّد همدانى به فراگیرى سطوح عالیه فلسفه ، عرفان ، فقه ، اصول ، حکمت و کلام همت گماشت . وى این درسها را با آیت‏اللَّه سیدرضا بهاءالدینى مباحثه مى‏کرد؛و همزمان به تدریس ادبیات و سطوح مى‏پرداخت .

مهاجرت به نجف اشرف :
آیت‏اللَّه علوى پس از 6 سال تحصیل در حوزه علمیه قم ، بنابر توصیه آیت‏اللَّه حائرى در سال 1353 ه . ق به نجف رفت . وى سالها به تحصیل و تکمیل مبانى خویش نزد آیات عظام : سید ابوالحسن اصفهانى ، آقا ضیاء عراقى ، میرزا محمّد حسین غروى نائینى ) به مدت 6ماه ( شیخ محمّدحسین کمپانى‏اصفهانى و شیخ محمّد کاظم شیرازى پرداخت ، و در خلال تحصیل ازتدریس سطوح عالیه همچون شرح لمعه ، رسائل ، مکاسب ، کفایه و شرح منظومه بازنماند . وى پس از 12 سال اقامت در نجف در سال 1365 ه . ق بنا به درخواست مردم گرگان که از آیت‏اللَّه سید ابوالحسن اصفهانى خواهان آمدن ایشان به گرگان شده بودند رهسپار ایران شد . ایشان در این‏باره مى‏گفت :
من میل به آمدن نداشتم ، اما شبى در خواب دیدم که امیرمؤمنان على (علیه السلام) عبایى بردوشم انداخت ، و مرا به طرف ایران روانه ساخت .

ورود به ایران :
آیت‏اللَّه علوى در سال 1365 ه . ق به قصد ایران حرکت کرد ، و در آغاز به حوزه علمیه قم آمد و به تدریس سطوح عالیه پرداخت .

بازگشت به گرگان :
سرانجام ، ایشان با درخواست موکد و مستمر مردم گرگان از آیت‏اللَّه بروجردى ، به سوى گرگان حرکت کرد و تا پایان زندگى در آنجا ماندگار شد . وى از همه مناصبى که در حوزه‏هاى علمیه بزرگ در انتظارش بود صرف نظر کرد ، و بیش از 40 سال از عمرگرانبهاى خویش را مصروف ترویج دین ، بزرگداشت شعائر مذهبى ، تدریس علوم دینى ، تفسیر قرآن مجید ، ارشاد مردمان ، اقامه جماعت ، وعظ و ارشاد ، تعمیر و تأسیس مساجد و حسینیه‏ها و آبادانى مشاهد مشرفه امامزادگان کرد . او با پشتکار فراوان دراین مدت طولانى توانست چهار بار قرآن را به طور کامل تفسیر کند ، حوزه علمیه آبرومند و باشکوهى در مدرسه عمادیه بنیاد نهد ، و طلاب فاضل و با تقوایى را پرورش دهد .

شاگردان :
آن مرد بزرگ درطول بیش از نیم قرن تدریس خویش در قم ، مشهد ، نجف و گرگان و تدریس مکرر کتابهایى همچون : شرح لمعه ، مغنى ، معالم ، مطول ، شرح جامى ، رسائل ، مکاسب ، کفایه و شرح منظومه توانست دهها نفر را تربیت کند . برخى از آنان عبارتند از : حضرات آیات و حجج اسلام آقایان :
1 . سید مصطفى موسوى خمینى ( د . 1392 ه . ق )
2 . شیخ شهاب الدین اشراقى ( د . 1400 ه . ق )
3 . سید محمّد على علوى گرگانى ، صاحب المناظر الناضره فى احکام العتره الطاهره ، توضیح المسائل ، نورالهدى فى التعلیق على العروه الوثقى ، ” فرزند معظم له”
4 . سید یونس یونسى اردبیلى
5 . سید حبیب‏اللَّه طاهرى گرگانى (ره) ، نماینده مجلس خبرگان از استان گلستان ، “داماد معظم له”
6 . سید کاظم نور مفیدى گرگانى ، نماینده ولى فقیه و امام جمعه گرگان
7 . شیخ محمّد ابراهیم نجفى بروجردى ( د . 1413 ه . ق )
8 . شیخ مرتضى نجفى بروجردى ، فرزند آیت‏اللَّه حاج شیخ على محمّد بروجردى 9 . میرزا على محدث‏زاده (د . 1394 ه . ق ) ، نویسنده اصحاب امام صادق 10 . میرزا محسن محدث‏زاده ، فرزند علامه حاج شیخ عباس محدث قمى 11 . سید محمّدمهدى موسوى خلخالى
12 . سید على شمس المحدثین
13 . سید محمّد کاظم سرابى نجفى
14 . شیخ عبدالحسین واعظ خراسانى
15 . استاد محمّدتقى دانش‏پژوه ( د . 1417 ه . ق )
16 . شیخ محمّد ابراهیم جناتى شاهرودى

آثار ماندگار :
از آثار وجودى ایشان در گرگان ، احیاى جشنها و سوگواریهاى مذهبى ، عزادارى عاشورا ، ایام فاطمیه و جشنهاى نیمه شعبان بود . همچنین ، با تلاش و یارى فقیه ربانى در سراسر شهر و روستاهاى اطراف ، هیئتهاى مذهبى ، جلسات قرآن مجید و مساجد و حسینیه‏هاى بسیار که شمار آنها به بیش از 200 مسجد و حسینیه مى‏رسد بنیاد گردید و بیش از 40 امامزاده تعمیر شد .
برخى از مساجدى که به اهتمام وى ساخته یا آباد شد ، عبارتند از :
1 . مسجد جامع گرگان ، که بکلى تخریب و از نو ساخته شد .
2 . مسجد جامع النگ
3 . مسجد انجمن پیروان قرآن ( مسجد نُه تن )
4 . مسجد ملاعلى 5 . مسجد انجمن اسلامى ( باغشاه )
6 . مسجد القائم (علیه السلام) > در خیابان گرگان جدید
7 . مسجد امیرالمؤمنین (علیه السلام) در خیابان شالکوبى
8 . مسجد اسلام آباد 9 . مسجد امام حسین (علیه السلام) در خیابان طهماسبى
10 . مسجد دباغان
11 . مسجد الرسول ( صل الله علیه و آله) مسجد گرگان پارس
13 . مسجد سلمان در فلکه کریمى
14 . مسجد آذربایجانیها در فلکه مازندران
15 . مسجد امام حسین (علیه السلام) در خیابان ایران مهر
16 . مسجد علوى در خیابان سرخواجه از جمله زیارتگاههایى که به همت ایشان احیا و آباد شدند ، مى‏توان از امامزاده‏هاى ذیل نام برد :
1 . امامزاده یحیى بن زید بن على بن حسین (علیه الیلام) در گنبد
2 . امامزاده نور ( امامزاده اسحاق )
3 . اماماده عبداللَّه
4 . امامزاده بى‏سر
5 . امامزاده مرادبخش
6 . امامزاده نُه تن
7 . امامزاده ابراهیم در النگ
8 . امامزاده محسن خانه آن فقیه فقید محل رتق و فتق امور مردم و گره‏گشایى از کار آنان بود. مردم متدین در حق وى اعتقاد عجیبى داشتند و براى هرکار خود بدو مراجعه مى‏کردند ، به طورى که اوقاف و قباله‏ها را حتماً به امضاى ایشان مى‏رساندند ، و از ایشان مى‏خواستند تا اذان و اقامه را در گوش کودکانشان بخواند . وى در شبهاى ماه مبارک رمضان مقید بود که به مساجد و هیئتها سرکشى و رسیدگى نماید و مشکلات آنان را حل کند . آیت‏اللَّه علوى آنقدر در دل مردم ، اعم از شیعه و سنى ، جا داشت که حتى علماى اهل سنت نیز در موارد بسیارى همانند : رؤیت هلال ماه رمضان و حکم به عید فطر ، رأى او را ملاک قرار مى‏دادند .

ویژگیهاى شخصى :
معظم له فقیهى زاهد ، عابد ، خوش مجلس و خوش مشرب بود . وى کودکان را دوست مى‏داشت و به آنان احترام مى‏کرد . ایشان حافظه‏اى شگفت داشت و بسیارى از متون همچون : قرآن مجید ، ادعیه بسیارى همچون : دعاى کمیل ، ندبه ، صباح ، ابوحمزه ثمالى ، جامعه کبیره و عاشورا ؛خطبه‏هاى نهج‏البلاغه ، الفیه ابن مالک و منظومه سبزوارى را از حفظ بود . گفته شده است که در قنوت نماز در ماه رمضان دعاى ابوحمزه ثمالى را از حفظ مى‏خواند . وى به زیارت مشاهد مشرفه و توسل به ذیل عنایت امامان اطهار (علیهم السلام) در مسجد جامع اقامه مجلس مى‏کرد ، و در تمام ایام سوگوارى لباس سیاه بر تن مى‏نمود . آیت‏اللَّه علوى به هنگام اقامت در نجف اشرف ، بیشتر شبهاى جمعه و زیارتى به کربلا ، و شبهاى چهارشنبه به مسجد سهله و مسجد کوفه مشرف مى‏شد .

ایشان خطى بسیار خوش داشت ، به نظافت شخصى اهمیت مى‏داد ، و هماره در مجالس عمومى دو زانو مى‏نشست و بسیار مهمان دوست بود . شاید به همین دلیل ، اغلب علما و مراجع تقلید همچون مرحوم آیت‏اللَّه گلپایگانى در راه زیارت مرقد ثامن‏الائمه (علیه السلام) از مسیر گرگان ، به منزل ایشان وارد مى‏شدند . وى وجوهات شرعیه را به مصرف لازم مى‏رسانید ، و خود همانند طلبه ساده‏اى زندگى مى‏کرد . همچنین ، فقیه فقید هر شب پس از نماز جماعت خود بر منبر مى‏شد ، و مردم را از مواعظ حسنه‏اش بهره‏مند مى‏ساخت .

حضور در انقلاب :
آیت‏اللَّه علوى از آغاز حرکت مردم مسلمان ایران به رهبرى حضرت امام ) ره ( وارد مبارزه شد ، در تمام راهپیماییها و تظاهرات حضور فعالى داشت ، مواضع حکیمانه حضرت امام ) ره ( را هماره مى‏ستود و بستگان و اطرافیانش را به مبارزه آشکار با نظام طاغوت تشویق مى‏کرد . پس از پیروزى انقلاب نیز از همکارى و همیارى با دولت اسلامى سربرنتافت ، مردم را به حضور فعال در صحنه ترغیب نمود و نوه بزرگ خود ، حجت الاسلام سید محمّد طاهرى ، را در صف شهداى جنگ تحمیلى تقدیم انقلاب کرد .

فرزندان :
آیت‏اللَّه علوى ( ره ) در سال 1350 ه . ق با نواده حجت الاسلام حاج ملا محمود واعظ قمى ، اولین نماینده مردم قم در مجلس شوراى ملى دوران مشروطیت( 1324 ه . ق ) و همشیره‏زاده آیت‏اللَّه حاج میرزا ابوالفضل زاهدى قمى ، وصلت جست . ثمره این پیوند مبارک فرزندانى بود که برخى از آنان عبارتند از :

1 . آیت‏اللَّه حاج سید محمّدعلى علوى ، از علماى مشهور و مراجع تقلید حوزه علمیه قم ، و نویسنده کتابهایى همچون : المناظر الناضره فى احکام العتره الطاهره ، منهج الصالحین ، منهج الناسکین و نورالهدى فى التعلیق على العروه الوثقى و اجوبه الاستفتائات

2 . حجت‏الاسلام والمسلمین سید محمّد حسن علوى ، نماینده دوره دوم ، سوم و چهارم مردم گرگان در مجلس شوراى اسلامى ، و یکى از قضات دیوان عدالت ادارى و از امامان جماعات تهران

3 . حجت‏الاسلام والمسلمین سید محمّد حسین علوى

4 . متعلقه آیت‏اللَّه سید حبیب‏اللَّه طاهرى گرگانى ، از علماى بزرگوار گرگان و نماینده مردم استان گلستان در مجلس خبرگان قانون اساسى و خبرگان رهبرى

تألیفات :
از آن فقیه بزرگ به علت مشاغل اجتماعى‏اش تألیف مستقلى بر جاى نمانده ، و نوشته‏هایش منحصر به تقریرات درس استادانش است ، که عبارتند از :
1 . تقریرات درس فقه آیت‏اللَّه حائرى
2 . تقریرات درس فقه آیت‏اللَّه سید ابوالحسن اصفهانى
3 . تقریرات درس اصول آقا ضیاء عراقى شایان ذکر است که بیش از صد نوار از جلسات تفسیر وى ، هم اینک در دسترس قرار دارد .

درگذشت :
سرانجام ، آن عالم بزرگوار در صبحدم روز دوشنبه 5 ربیع‏الثانى 1407 ه . ق/ 24 آذر 1365 ، در 85 سالگى چشم از جهان فرو بست ، و عالمى از معرفت و تقوا را با خود به خاک برد . به دنبال اعلام خبر وفات آن رادمرد فخرآفرین ، استان مازندران بویژه شهر گرگان ، در غم و اندوه فرو رفت و بانگ قرآن و مرثیه‏سرایى از مأذنه‏هاى مساجد و تکایا برخاست . همچنین ، از سوى مراجع معظم تقلید آیات عظام : گلپایگانى و نجفى مرعشى و نیز علماى قم و تهران ، امامان جمعه و جماعات استانهاى گیلان و مازندران ، شخصیتهاى دینى ، نمایندگان مجلس شوراى اسلامى ، مقامها ، نهادها و سازمانها ، پیامهاى تسلیتى صادر شد . از جمله ، حضرت آیت‏اللَّه گلپایگانى در پیامى اظهار داشتند :

بسم اللَّه الرحمن الرحیم

جناب مستطاب حجهالاسلام آقاى حاج سید محمّدعلى علوى ” دامت تأییداته”

ضایعه اسف انگیز رحلت مرحوم آیت‏اللَّه آقاى حاج سید سجاد علوى اعلى اللَّه مقامه را به جناب عالى و اخوان محترم و جامعه روحانیت گرگان تسلیت عرض نموده ، براى آن مرحوم علو درجات و براى بازماندگان اجر جزیل و صبر جمیل مسئلت مى‏نمایم .

پیکر پاک آن بزرگمرد در روز سه شنبه با حضور یکپارچه علماى مازندران ، امامان جمعه استان ، روحانیان ، مسئولان اداره‏ها و نهادهاى انقلابى ، و صدها هزار تن از مردم شهرهاى مختلف استان تشییع شد . و سرانجام آیت‏اللَّه سید محمّد رضا میبدى بر ایشان نماز گزارد . وى در امامزاده عبداللَّه به خاک سپرده شد و قبرش هم اینک مزار مردم است. 

برگرفته از وبلاگ: النگ سرزمین مادری من

ارسال نظر