سوگواری و عزاداری محرم در روستای بالاجاده
تعداد بازدید تعداد بازدید: 1,388 تاریخ ارسال تاریخ ارسال: ساعت 10:52 ب.ظ، شنبه، 18 آبان، سال 1392 نظرات یک نظر

مهم ترین سوگواری های مذهبی در بالاجاده همانند سایر نقاط ایران برای شهدای واقعه کربلاست که با شروع محرم هر سال آغاز شده و تا دهم محرم که سالروز شهادت امام حسین (ع) و یارانش است ادامه دارد.

maryam   yazdani.. (25)به گزارش خبرنگار رادکانا؛ مهم ترین سوگواری های مذهبی در بالاجاده  همانند سایر نقاط ایران برای شهدای واقعه کربلاست که با شروع محرم هر سال آغاز شده و تا دهم محرم که سالروز شهادت امام حسین (ع) و یارانش است ادامه دارد.

عزاداری در بالاجاده زبانزد خاص و عام است و با تشریفات خاصی برگزار می شود.

از جمله این عزاداری راه افتادن چند تن از روحانی مبلغ به همراه مردان و زنان علاقه مند و غیر کارمند و غیر محصل، در قالبی منصوب به روضه خوانی در صبح هر روز که از مسجد مهدیه محل شروع شده و سپس خانه به خانه تا ظهر آن روز ادامه دارد.

عزاداری دیگر که با شور خاصی برگزار می شود راه افتادن هیئات می باشد که از شبهای چهارم و پنجم محرم به بعد راه می افتند.

هر کدام از این هیئتها، دارای مکان خاصی می باشند که معمولا مسجد محل است.

به دلیل علاقه مند بودن مردم بالاجاده به عزاداری امام حسین (ع) حتی افرادی که به تهران و شهرهای اطراف تهران هم مراجعه کرده اند به دلیل کثرت جمعیت در تهران، تشکیل هیئت مذهبی داده اند و با همان رسم و رسوم و نوع خاص زنجیر زدن که مختص بالاجاده ایهاست، عزاداری می کنند.

در بالاجاده حدود ساعت 20:30 دقیقه هر شب، هر هیئت مذهبی از مکان خود شروع به حرکت کرده و در تکیه حسینه محل گرد هم می آیند سپس همه با هم به عزاداری می پردازند که صحنه بسیار زیبا و شگفت انگیزی خلق می کنند.

هیئتهای مذهبی

1- هیئت ابا الفضلی که از قدیمی ترین هیئتهای بالاجاده است و حدود نیمی از اعزای آن را سادات تشکیل می دهند. مکان آن واقع در مسجد ابوالفضلی، واقع در شمال شرقی روستا می باشد.

2- هیئت محبان امام رضا (ع) که هیئت جدیدالتأسیس شده در بالاجاده است و اکثر اعضای آن را جوانان و نوجوانان تشکیل داده و محل آن در خیابان فرهنگ ( خیابان اصلی بالاجاده – منصوب به شهرک) در شمال روستا می باشد.

3- هیئت ثار الله در مرکز بالاجاده و در مسجد جامع محل است. این هیئت هم یکی از هیئات جدید التأسیس است که اکثر اعضای آن را جوانان همان محل تشکیل می دهند.

4- هیئت انصار الحسین (ع) یکی از هیئتهای قوی و بزرگ محل که اعضای آن تلفیقی از جوانان، نوجوانان و میان سالان محل است که در سال 1371 تأسیس شده و مکان آن در مرکز محل و در مسجد مهدیه می باشد.

5- هیئت صاحب الزمان(عج)، ملقب به هیئت صاحب الزمانی که مانند هیئت ابوالفضلی از قدیمی ترین هیئتهای بالاجاده است که اعضای آن را کهنسالان و دیگر گروه سنی تشکیل داده اند. مکان آن در جنوب غربی محل واقع در مسجد صاحب الزمان (عج) می باشد.

6- هیئت منتظران مهدی (عج) یکی از هیئتهای جدید التأسیس و واقع در حسینه تازه ساخته شده منتظران مهدی در مرکز بالاجاده است و اکثر اعضای آن را جوانان و نوجوانان محل تشکیل داده اند.

7- هیئت حسینییه که آن هم یکی از سه هیئت قدیمی بالاجاده است که متولیان آن از طایفه غربتی محل می باشند. اعضای آن تلفیقی از غربتیها و دیگر طوایف حاضر در آن محل و از قشر جوانان و نوجوانان و بزرگسالان تشکیل شده است.

8- هیئت جان نثاران حسین(ع) که در گرگان فعالیت می کند و تلفیقی از جوانان و بزرگسالان، از بالاجاده ایهای مقیم گرگان می باشد.

9- هیئت سید الشهداء در تهران -شهر ری فعالیت می کند و اعضای آن را بالاجاده ایهای مقیم شهر ری تشکیل می دهند. مکان این هیئت در شبستان مدرسه ایست که سرای داری آن را آقای اصغر شهریاری از بالاجاده ایهای مقیم شهر ری به عهده دارد. بیشتر عزاداری آنان در جوار حرم حضرت شاه عبد العظیم حسنی برگزار می شود.

10- هیئت حضرت علی اکبر(ع) در تهران -در منطقه 20 (فلاح) فعالیت می کند و حتی برای چند سال متوالی به عنوان هیئت نمونه جنوب غرب تهران شناخته شده است. اعزای آن از بالاجاده ایهای ساکن تهران است. مکان این هیئت واقع در میدان مقدم در حسینیه ایست که خود آن را خریداری کرده اند.
11- هیئت غلامان حضرت اباالفضل(ع) درتهران – اسلامشهر فعالیت می کند و اعضای آن را بالاجاده ایها و قلندرایشی های مقیم اسلامشهر تشکیل می دهند.

علم بستن و دور دادن علم

علم ( پرچم ) نشانگر پرچم امام حسین (ع) است که با دور دادن آن به خانه های مردم، آنها را به فراخوانی در زیر پرچم که علم مبارزه با ستم و ستمگران است دعوت می کند.

این علم شامل یک دسته از جنس چوب و یک نشان دست در نوک آن و پارچه های سبز و رنگی در تنه آن می باشد.

هدف از قرار دادن دست در بالای آن همان دست قطع شده حضرت عباس است و به این معنی که علمدار امام حسین بوده است و شدیدا مورد احترام مردم می باشد.

در شب هشتم علمها در منزل سادات یا با حضور سادات بسته شده و در روز هشتم به اتفاق چند تن از اعضای هر هیئت در محدوده جغرافیایی خودش به گردش در می آید و به هر خانه ای که می روند با لعنت کردن یزید و ذکر صلوات و خواندن اشعاری چون ” این علم از کیست که بی صاحب است ” علم را به جهت تبرک داخل هر یک از اتاقها دور داده و صاحب خانه وجهی به جهت کمک برای هیئت و مراسم عزاداری به علم پرداخت می کند.

بعضی از خانه ها به جای پول ،برنج ، روغن قند و … پرداخت می کنند.

جوش زدن

این رسم از اول محرم تا شب و روز دهم برقرار است.

هر کدام از هیئتها قبل از تشکیل دادن صف و حرکت به سمت تکیه حسینیه به جهت شروع و گرم کردن مجلس اقدام به جوش زدن می نمایند.

به اینصورت که با دست چپ کمر نفر بغلی را گرفته و با دست راست سینه می زند و همگام با حرکت منظم پا، دایره وار می چرخند.

این رسم در حیاط تکیه حسینه هم قبل از اینکه دسته ها ی زنجیر زنی برسند برقرار است.

در قدیم در وسط حیات تکیه سه پایه ای بود که بر بالای آن مشعل افروخته بود.

در هنگام محرم بر بالای این سه پایه، پارچه های کهنه ای را پیش از محرم از مردم می گرفتند، می افروختند و بر گرد این آتش شعر می خواندند.

برای جمع آوری پارچه های کهنه، شماری از بچه ها را به محله ها می فرستادند و آنها این شعرها را می خواندند: ” مشعل دله، مشعل دله، وچا بمونه کوچه دله، جم کاندنه مم سر سو، هرکس ندیه دکفه کله، “ ترجمه آن چنین است: بچه ها برای جمع کردن پارچه های کهنه به جهت روشن کردن مشعل به داخل کوچه ها آمدند هر کس پارچه کهنه اش را ندهد الهی داخل آتش بیفتد.”

maryam   yazdani.. (25)

عبور از زیر ذوالجناح و آتش زدن خیمه ها

یکی از زیبایی های عزاداری در ظهر عاشورا وارد شدن اسیران، آتش زدن خیمه ها، حجله قاسم، جنازه علی اکبر، رجز خوانیهای شمر، اسیر شدن امام سجاد و قدرت نمایی لشکر یزید است.

در نزدیکی ظهر عاشورا، هنگامی که همه دسته های عزاداری در مقابل انبوه جمعیت به سینه زنی و زنجیر زنی مشغولند، آنها وارد تکیه شده و تأثیر به سزایی روی مردم می گذارند.

اسب بی سوار امام حسین( ذوالجناح ) هم جزو این نمایش می باشد. افراد بیمار افسار اسب را گرفته و یا از زیر آن رد می شوند.

در این بین کودکان را هم از زیر آن رد می کنند.

بعد از یکی دو بار دور زدن در حیاط تکیه شمر با رجزخوانی اقدام به آتش زدن خیمه ها می کند که شوری بزرگ بین جمعیت ایجاد می شود.

رجز خوانی شمر به اینصورت است:

کنون ببین در این مکان چه آتشی به پا کنم                 نه خوفی از بشر مرا نه ترسی از خدا کنم
اگر خدا قیامتش به روز واپسین بود                          قیامت مرا ببین به کربلا چه ها کنم
روان چو سیل بی کران زخون شیر خواره اش             زخون اکبر جوان زمین نینوا کنم
به دل شرارز کینه و دو نیزه ای به دست من …

سپس یکی از روضه خوانان حسینی روضه می خواند و نماز جماعت برگزار می شود، بعد از پایان مراسم افرادی که نظری دارند ناهار می دهند.

شایان ذکر است شب عاشورا مراسم احیاء با حضور مداحان و اجرای زیارت عاشورا در مکان هر یک از هیئتها برگزار می شود. 

بعد از نماز صبح افراد در دو دسته سینه زنی به منزل امام جماعت می روند و در آنجا روضه ای خوانده می شود. البته در هنگام حیات مرحوم شیخ ابوالحسن فرخی که از بزرگترین روضه خوانان و سرایندگان شعر حسینی در بالاجاده، این دسته ها به منزل ایشان هم می رفتند و مراسم روضه خوانی آنجا هم اجرا می شد و سپس با شیر پذیرایی می شدند.

سپس در حدود ساعت ده صبح دسته های زنجیر زنی شروع به حرکت به سمت تکیه حسینه محل می کنند.

شام غریبان

شام غزیبان رسمی است که در غروب عاشورا برگزار می شود.

همه هیئتها در دو گروه سینه زنی وارد تکیه می شوند و با اندوه خاصی در خاموشی چراغها عزاداری می کنند و بعد ار آن برای اطعام به منزل اطعام دهندگان می روند.

برخی غذایی در منزل پخت کرده و برای اطعام مردم بی بضاعت و غریب و درمانده به تکیه می آورند./برگرفته از کتاب سورم سرای بالاجاده

رضا می گوید:

تمام کشور های دنیا تحت استعمار انگلیس است انگلیس کسانی را که چنین اطلاعات سری را دارند را در عوض فاش نکردن آن به قدرت وثروت میرساند و جنگ هایی را که انگلیس در جهان ایجاد می کند برای این است که سیاست را خطرناک جلوه دهد که هر کسی به سمت سیاست نرود که اطلاعات سری را با فکر کردن به دست بیاورد که از آن طرف آنها را به قدرت وثروت برساند

ارسال نظر